Veelgestelde vragen over bioplastics

Bioplastics roepen vaak vragen op. Wat zijn bioplastics precies? Wat is het verschil tussen biobased, biologisch afbreekbaar en composteerbaar? En hoe moeten deze materialen worden ingezameld en verwerkt?

Op deze pagina beantwoorden we de meest gestelde vragen over bioplastics. De antwoorden geven een beknopt en helder overzicht van belangrijke begrippen, materialen en toepassingen, zodat zowel geïnteresseerde lezers als professionals snel inzicht krijgen in dit onderwerp.

Wat zijn bioplastics?

Bioplastics zijn kunststoffen die geheel of gedeeltelijk zijn gemaakt uit hernieuwbare grondstoffen of die biologisch afbreekbaar zijn. De term bioplastics is een verzamelnaam en omvat verschillende soorten materialen. Sommige bioplastics zijn gemaakt van plantaardige grondstoffen zoals suiker, zetmeel of plantaardige oliën. Andere zijn biologisch afbreekbaar, ongeacht de grondstof waaruit ze zijn gemaakt. Niet alle bioplastics zijn composteerbaar en niet alle bioplastics zijn biobased.

Biobased plastic verwijst naar de grondstof waarvan een plastic is gemaakt. Het materiaal is dan geheel of gedeeltelijk afkomstig uit hernieuwbare bronnen zoals planten.
Biologisch afbreekbaar plastic verwijst naar het gedrag van het materiaal: het kan onder bepaalde omstandigheden door micro-organismen worden afgebroken tot water, CO₂ en biomassa.
Een plastic kan biobased zijn zonder biologisch afbreekbaar te zijn, en andersom.

Nee. De term bioplastics betekent niet automatisch dat een materiaal composteerbaar is. Composteerbaarheid is een specifieke eigenschap die alleen geldt voor materialen die onder gecontroleerde omstandigheden volledig kunnen worden afgebroken. Veel biobased plastics, zoals biobased PET of biobased PE, zijn chemisch identiek aan fossiele plastics en zijn daarom niet composteerbaar maar wel recyclebaar.

Composteerbare plastics zijn materialen die in een industriële composteerinstallatie volledig kunnen afbreken tot water, CO₂ en biomassa zonder schadelijke resten achter te laten. Dit gebeurt onder gecontroleerde omstandigheden zoals een bepaalde temperatuur, vochtigheid en aanwezigheid van micro-organismen. Composteerbaarheid wordt meestal vastgesteld volgens internationale normen.

De norm EN 13432 beschrijft wanneer verpakkingen als industrieel composteerbaar mogen worden beschouwd. De norm stelt eisen aan biologische afbreekbaarheid, desintegratie tijdens compostering, ecotoxiciteit en de hoeveelheid zware metalen. Alleen materialen die aan deze eisen voldoen mogen als composteerbare verpakking worden gecertificeerd.

Bioplastics kunnen worden gemaakt uit verschillende hernieuwbare grondstoffen zoals suiker, zetmeel, cellulose of plantaardige oliën. Deze grondstoffen zijn vaak afkomstig van gewassen zoals maïs, suikerriet of aardappelen. In toenemende mate wordt ook gekeken naar reststromen uit landbouw, voedselproductie of bosbouw.

Dat hangt af van het materiaal, de toepassing en de afvalverwerking. Sommige bioplastics kunnen de afhankelijkheid van fossiele grondstoffen verminderen doordat ze uit hernieuwbare bronnen worden geproduceerd. Andere bioplastics bieden voordelen in specifieke afvalstromen, bijvoorbeeld wanneer composteerbare verpakkingen samen met organisch afval kunnen worden ingezameld.

Dat verschilt per materiaal. Sommige bioplastics zijn chemisch identiek aan conventionele plastics en kunnen in dezelfde recyclingstromen worden verwerkt. Voorbeelden zijn biobased PET en biobased PE. Andere bioplastics, zoals PLA, worden meestal niet in dezelfde recyclingstroom verwerkt als traditionele plastics.

Dit hangt af van het type materiaal en van de lokale afvalinzameling. Recyclebare bioplastics horen vaak bij de plastic recyclingstroom. Composteerbare verpakkingen kunnen in sommige gevallen samen met organisch afval worden ingezameld, bijvoorbeeld wanneer voedselresten moeilijk van de verpakking te scheiden zijn.

De meeste bioplastics zijn niet ontworpen om in de natuur af te breken. Zelfs materialen die biologisch afbreekbaar zijn, hebben meestal specifieke omstandigheden nodig zoals warmte, vocht en micro-organismen. Daarom moeten bioplastics altijd via de juiste afvalstroom worden ingezameld.

PLA (polylactic acid) is een veelgebruikt bioplastic dat wordt gemaakt uit suikers afkomstig van plantaardige grondstoffen zoals maïs of suikerriet. PLA wordt vaak toegepast in verpakkingen, wegwerpproducten en 3D-printmaterialen. PLA is onder industriële composteeromstandigheden biologisch afbreekbaar.

Bioplastics worden gebruikt voor uiteenlopende toepassingen, waaronder voedselverpakkingen, koffiecapsules, folies, zakjes voor organisch afval, cateringproducten en landbouwtoepassingen. Daarnaast worden bioplastics ook toegepast in textiel, consumentengoederen en medische toepassingen.

Veel bioplastics worden gebruikt in voedselverpakkingen en moeten voldoen aan dezelfde voedselveiligheidsregels als conventionele plastics. De veiligheid wordt beoordeeld volgens Europese regelgeving voor materialen die in contact komen met voedsel.

Industriële composteerbaarheid betekent dat een materiaal kan worden afgebroken in een professionele composteerinstallatie met gecontroleerde omstandigheden. Thuiscomposteerbaarheid verwijst naar materialen die ook in een tuincomposthoop kunnen afbreken. De omstandigheden in thuiscompost zijn meestal minder constant en minder warm.

In sommige gevallen kunnen bepaalde bioplastics recyclingstromen beïnvloeden wanneer ze in grote hoeveelheden worden gemengd met conventionele plastics. Daarom is een goede afvalscheiding en duidelijke productinformatie belangrijk.

Sommige bioplastics worden geproduceerd uit gewassen zoals maïs of suikerriet. Tegelijkertijd groeit het gebruik van alternatieve grondstoffen zoals reststromen uit landbouw, voedselproductie of houtverwerking.

Het aandeel landbouwgrond dat wereldwijd wordt gebruikt voor de productie van bioplastics is zeer klein in vergelijking met de totale landbouwproductie. Volgens sectoranalyses gaat het om een fractie van de mondiale landbouwgrond.

Bioplastics kunnen momenteel duurder zijn dan conventionele plastics, afhankelijk van het materiaal en de toepassing. De prijs wordt beïnvloed door productievolumes, grondstoffen en technologische ontwikkelingen.

Hernieuwbare grondstoffen zijn materialen die afkomstig zijn uit bronnen die zich relatief snel opnieuw kunnen vormen, zoals planten. Dit in tegenstelling tot fossiele grondstoffen zoals aardolie, die miljoenen jaren nodig hebben om te ontstaan.

Bioplastics verwijzen naar de oorsprong van de grondstof of naar de biologische afbreekbaarheid van een materiaal. Gerecycled plastic verwijst naar plastic dat opnieuw wordt verwerkt uit bestaand plastic afval.

Bioplastics kunnen bepaalde milieuproblemen helpen verminderen, bijvoorbeeld door het gebruik van hernieuwbare grondstoffen of door specifieke afvalstromen beter te verwerken. Ze zijn echter geen volledige oplossing voor plasticvervuiling.

Composteerbare verpakkingen worden soms gebruikt voor producten die samen met voedselresten worden weggegooid. Wanneer voedselresten moeilijk van een verpakking te scheiden zijn, kan een composteerbare verpakking helpen om organisch afval beter te verzamelen.

Biologisch afbreekbaar betekent dat een materiaal door micro-organismen kan worden omgezet in natuurlijke stoffen zoals water, koolstofdioxide en biomassa. De snelheid en omstandigheden van dit proces kunnen sterk variëren.

Bioplastics kunnen een rol spelen in een circulaire economie wanneer ze worden gecombineerd met recycling, compostering en het gebruik van hernieuwbare grondstoffen.

Het belangrijkste verschil zit in de grondstoffen. Fossiele plastics worden geproduceerd uit aardolie of aardgas. Bioplastics worden geheel of gedeeltelijk gemaakt uit hernieuwbare grondstoffen of zijn ontworpen om biologisch af te breken.

Het biobased percentage geeft aan welk deel van een materiaal afkomstig is uit hernieuwbare grondstoffen. Sommige producten bestaan volledig uit biobased materiaal, terwijl andere slechts gedeeltelijk biobased zijn.

Veel bioplastics kunnen net als andere plastics worden hergebruikt of meerdere keren worden gebruikt, afhankelijk van het type materiaal en de toepassing.

Bioplastics worden onder andere toegepast in verpakkingen, landbouw, textiel, consumentengoederen en medische toepassingen.

Binnen de Europese Unie wordt gewerkt aan beleid dat de rol van bioplastics verduidelijkt binnen recycling, compostering en circulaire economie.

De verwachting is dat bioplastics in de toekomst een grotere rol gaan spelen als onderdeel van een bredere mix van oplossingen voor duurzame materialen, samen met recycling, hergebruik en vermindering van materiaalgebruik.

Bedankt voor uw reactie

Uw bericht is in goede orde ontvangen. Wij streven ernaar binnen twee werkdagen te reageren.

Met vriendelijke groet,