De ontnuchterende waarheid over plastic-recycling

Plastics hebben veel voordelen, zo wordt ons steevast ingeprent, en een maatschappij als de onze zou niet kunnen bestaan zonder het gebruik van deze materialen. Het materiaal is licht, het is sterk, in alle mogelijk vormen te produceren en het is relatief goedkoop. Natuurlijk kleven er ook nadelen aan plastic. Denk aan afval, het klimaat en milieuvervuiling maar als we genoeg ons best doen om te recyclen dan komt het allemaal wel goed. Toch? Of zit het met de nadelen van plastic iets genuanceerder en is recycling geen echte oplossing voor het groeiende maatschappelijke en milieuprobleem van plastics. Er zijn opmerkelijke details in de communicatie van grote bedrijven en overheden met betrekking tot het recyclen van plastics naar het brede publiek waar ze niet of nauwelijks op aangesproken worden. Of die de meeste mensen zich simpelweg niet realiseren. Worden we allemaal doelbewust op het verkeerde spoor gezet worden als we het hebben over het succes van plasticrecycling?

We hebben in Nederland over het algemeen redelijk tot veel vertrouwen in de overheid en in overheidsorganisaties als neutrale organisaties die het beste met ons voorhebben. Een Nederlands initiatief om de problemen met plastics aan te pakken is op 6 maart jongstleden zelfs op de Europese bühne gelanceerd met draagvlak voor het dappere Nederlandse strijdplan in andere lidstaten

Aan alle kanten wordt ons verteld dat het allemaal wel goed komt met de nadelen van plastic door meer te recyclen. Vol trots wordt er gemeld dat we momenteel zelfs koploper in Europa zijn. Het CBS publiceerde hierover in februari nog een rapport dat dit getalsmatig onderbouwde. Weinigen hebben dit rapport waarschijnlijk in detail gelezen en de meeste hebben zich beperkt tot het lezen van de samenvatting of zelfs alleen maar de conclusies aangehoord.

Het is daarom niet verwonderlijk dat er bij weinigen een alarmbelletje ging rinkelen toen bleek dat de meest recente cijfers in dat rapport over plasticrecycling uit 2017 waren, een zeer belangrijk gegeven om de uitkomsten van het rapport in een ander daglicht te zetten. In 2018 hebben China en de meeste andere Aziatische landen namelijk besloten om geen plasticafval uit de rest van de wereld meer te importeren. De consequenties van dit gewijzigde beleid zijn daarom niet terug te vinden in de cijfers en conclusies van het CBS. Nederland heeft jarenlang haar plasticafval naar Azië gestuurd vanuit de haven in Rotterdam in lege zeecontainers die goedkoop terug moesten naar China onder het mom van “plasticrecycling in het buitenland”. De werkelijke plastic-recycle-cijfers zijn daarom veel minder rooskleurig dan het rapport doet voorkomen. In onderstaand figuur is de levenscyclus van plastics in Nederland weergegeven (klik op het figuur voor een vergroting).

Een simpele rekensom op basis van de gegevens uit deze illustratie maakt duidelijk dat de daadwerkelijke hoeveelheid gerecycled plastic in Nederland nog geen 13% van het totaal verbruik is.

Er is alle reden om te proberen om de situatie wat beter te begrijpen. Het RollingStone magazine publiceerde begin maart een heel uitgebreid artikel dat vanuit het perspectief in de VS geschreven is, maar ook relevant is voor de situatie in Nederland en Europa. Al met al zeer de moeite van het lezen waard. Tevens is het zeer interessant om de frontline-reportage over de War on plastics te bekijken. Deze reportage geeft inzicht in de wijze waarop de plasticindustrie in Amerika haar markt beschermt door de publieke opinie te bewerken met verwarrende recycle-logo’s en marketingcampagnes en de ontwikkeling van nieuwe recycletechnieken tegenwerkt omdat ze ten koste gaan van het rendement.

Wat nu?
Het is duidelijk dat we niet op de ingeslagen weg voort kunnen gaan. Het plasticafval-probleem wordt dan compleet onbeheersbaar. Het is tijd om op een disruptieve wijze na te denken over de wijze waarop we plastics toepassen. In een ideale situatie wil je plastics die hun taak uitstekend vervullen en aan het einde van de gebruiksduur gerecycled kunnen worden dan wel spoorloos afbreken in het milieu. Bioplastics zijn op dit moment al voor diverse toepassing een uitstekend alternatief, maar krijgen te weinig kans om hun kwaliteiten te tonen. Het zal duidelijk zijn dat Holland Bioplastics graag ziet dat overheden en andere stakeholders eindelijk in gaan zien dat bioplastics voor diverse toepassingen de beste oplossing zijn voor de toekomst. Wij zijn er klaar voor.